LASIK: Ενδοστρωματική κερατοσμίλευση με laser
O χειρουργός δημιουργεί έναν κρημνό (λεπτή φέτα ή flap) στον κερατοειδή σαν καπάκι και το σηκώνει προς τα πίσω. Το flap δημιουργείται με ένα ειδικό μηχάνημα ακριβείας που λέγεται μικροκερατόμος. Το laser δρα κάτω από τη επιφάνεια και πάνω στο στρώμα του κερατοειδούς, σμιλεύοντας τον χωρίς να τον τραυματίζει. Το flap κλείνει και η επέμβαση τελειώνει. Η επέμβαση γίνεται με αναισθητικές σταγόνες και είναι εντελώς ανώδυνη. Η εφαρμογή του laser διαρκεί λιγότερο από 1 λεπτό ενώ η όλη διαδικασία δεν διαρκεί περισσότερο από 5 λεπτά για κάθε μάτι. Δεν χρειάζεται προστατευτικός φακός ή ράμματα και δεν υπάρχει πόνος ή ενόχληση μετεγχειρητικά. O ασθενής φεύγει από το χειρουργείο χωρίς επιδέσμους και χωρίς να έχει ανάγκη τα γυαλιά του.
PRK: Φωτοδιαθλαστική κερατεκτομή
Η τεχνική δεν προβλέπει την δημιουργία κρημνού. Απλά αφαιρείται το επιθήλιο (επιφανειακό στρώμα) του κερατοειδή με αραιωμένη αλκοόλη και εφαρμόζεται το laser στην επιφάνειά του. Στο τέλος, τοποθετείται ένας θεραπευτικός φακός επαφής που μένει μέχρι την πλήρη επούλωση του επιθηλίου (λίγες μέρες). Οι περισσότεροι χειρουργοί σήμερα, χρησιμοποιούν πριν την τοποθέτηση του φακού, ένα ειδικό φάρμακο που ελαχιστοποιεί την πιθανότητα μετεγχειρητικής θολερότητας (haze) αλλά και πόνου που συνήθως υπάρχει με την τεχνική αυτή. Η επέμβαση γίνεται με αναισθητικές σταγόνες και είναι εντελώς ανώδυνη. Η εφαρμογή του laser διαρκεί λιγότερο από 1 λεπτό ενώ η όλη διαδικασία δεν διαρκεί περισσότερο από 5 λεπτά για κάθε μάτι. O ασθενής φεύγει επίσης από το χειρουργείο χωρίς επιδέσμους και χωρίς να έχει ανάγκη τα γυαλιά του.
Νεότερες τεχνικές LASIK
Οι νεότερες τεχνικές αφορούν στην δημιουργία του κρημνού (flap) η οποία δεν γίνεται με μηχανικό μικροκερατόμο αλλά με ένα άλλο ειδικό laser, το femtosecondlaser. Το laser αυτό δημιουργεί μικρές φυσσαλίδες αέρα κάτω από την επιφάνεια του κερατοειδή σε βάθος που επιλέγει ο χειρουργός και στην συνέχεια ανασηκώνεται το flap και γίνεται η φωτοεκτομή με το laser. Η τεχνική αυτή λέγεται και all-laser-lasik
α. Αν έχετε κάνει LASIK δεν θα έχετε κανένα πόνο και η όραση σας θα ξεκαθαρίσει σημαντικά μέχρι το βράδι. Την επόμενη μέρα η ποσοτική σας όραση θα είναι πλήρης αλλά η ποιοτική σας όραση θα βελτιώνεται με την πάροδο των ημερών. Λόγω της επούλωσης του κερατοειδή θα βιώσετε πιθανόν φυσιολογικές διακυμάνσεις στην όραση, πιο συχνές την πρώτη εβδομάδα και μετά θα υποχωρήσουν.
β. Αν έχετε κάνει PRK, οι ενοχλήσεις θα διαρκέσουν 2-3 ημέρες και αναφέρονται σε έντονη φωτοφοβία, έντονη αίσθηση ξένου σώματος, κάψιμο, δακρύροια, ελαφρύ πρήξιμο στα βλέφαρα και θολή όραση. Τα συμπτώματα αυτά υποχωρούν μετά την δεύτερη μέρα και μετά την τρίτη δεν αισθάνεστε τίποτα. Η όραση αποκαθίσταται σταδιακά αλλά αφού επουλωθεί το επιθήλιο (3 ημέρα) η όραση βελτιώνεται σημαντικά. Ο φακός επαφής παραμένει για 7 μέρες περίπου και αφαιρείται από τον γιατρό. Μετά την αφαίρεση, η όραση βελτιώνεται ακόμα περισσότερο.
Η επαναφορά στις δραστηριότητες σας γίνεται από την επόμενη μέρα στην LASIK και μετά το τριήμερο στην PRK. Η οδήγηση μπορεί να γίνει μόλις αισθανθείτε έτοιμοι.
Ο χειρουργός σας θα σας υποδείξει την άμεση μετεγχειρητική παρακολούθηση και την μετέπειτα. Μην ξεχνάτε ότι ειδικά η υψηλή μυωπία σχετίζεται με παθήσεις του βυθού του ματιού και κατά συνέπεια θα πρέπει να υποβάλεστε σε βυθοσκόπηση μια φορά τον χρόνο.
Δεν υπάρχει καλύτερη και χειρότερη τεχνική. Τα αποτελέσματα είναι τελικά ισοδύναμα. Ο χειρουργός επιλέγει την τεχνική ανάλογα με το προφίλ του υποψήφιου και τις ανάγκες του αλλά κυρίως με τις παραμέτρους του ματιού του και με γνώμονα πάντα την ασφάλεια του ασθενούς.
Γενικά, όταν το μάτι το επιτρέπει, προτιμάται η LASIK διότι έχει πολύ γρήγορη αποκατάσταση της όρασης και μηδενικές ενοχλήσεις μετά την επέμβαση. Ομως είναι συνδοιασμός μικροχειρουργικής (δημιουργία flap) και laser και το γεγονός αυτό συνδέεται με πιθανότερες επιπλοκές. Αντίθετα η PRK είναι λιγότερο χειρουργική τεχνική αλλά η αποκατάσταση της όρασης είναι πιο σταδιακή και οι μετεγχειρητικές ενοχλήσεις διαρκούν 2-3 εικοσιτετράωρα. Η χρήση του femtosecondlaser ίσως να συνδέεται με λιγότερες επιπλοκές στην δημιουργία του κρημνού και πολλοί ασθενείς είναι διατεθημένοι να πληρώσουν το έξτρα κόστος της τεχνολογίας αυτής για να πετύχουν μεγαλύτερη ασφάλεια. Οι προεχγειρητικές εξετάσεις είναι ένα πολύ σημαντικό κομμάτι της διαδικασίας για την επιλογή της κατάλληλης τεχνικής. Ενας λεπτός κερατοειδής που δεν επιτρέπει την δημιουργία κρημνού είναι ένα βασικό κριτήριο. Επίσης, τοπογραφικοί χάρτες με δυσαναλογίες επίσης μπορεί να αποτελέσουν κριτήριο για να γίνει PRK και όχι LASIK. Η τελική επιλογή συζητείται πάντα με τον υποφήφιο και επιλέγεται από το οφθαλμίατρο.
Ο στόχος της διόρθωσης με laser είναι να επιτευχθούν τα καλύτερα αποτελέσματα στην όραση με τον ασφαλέστερο δυνατό τρόπο. Τα αποτελέσματα είναι πολύ εντυπωσιακά και ο σκοπός είναι πάντα η απεξάρτηση από γυαλιά και φακούς επαφής και η βελτίωση της ποιότητας ζωής. Επιτυχία θεωρείται η επίτευξη του συν/πλην 0,50 βαθμού μετά την επέμβαση και αυτό μπορούμε να το επιτύχουμε σε ένα ποσοστό σχεδόν 99%. Η τεχνολογία έχει κάνει τόσο σημαντικά άλματα ώστε να θεωρούμε σήμερα την επέμβαση αυτή απόλυτα επιτυχή, αξιόπιστη και πολύ ασφαλή. Παρά το γεγονός ότι κανείς δεν μπορεί να υποσχεθεί στους ασθενείς την ‘τέλεια’ ή 10/10 όραση, οι περισσότεροι ασθενείς δεν χρειάζονται πια γυαλιά ή φακούς επαφής για τις δραστηριότητες τους. Γυαλιά κατά την οδήγηση το βράδυ και κατά την ανάγνωση μπορεί πάντοτε να χρειάζονται, ακόμα και όταν έχει επιτευχθεί ένα άριστο αποτέλεσμα στην όραση.
Πολλοί μύωπες μετά την ηλικία των 45 ετών χρειάζονται να φορούν γυαλιά για κοντά λόγω πρεσβυωπίας και αυτό είναι κάτι που πρέπει να συζητηθεί από το θεράποντα ιατρό. Η επίλογή της ‘μονόρασης’ (monovision) μπορεί να είναι μια λύση στο πρόβλημα αυτό. Στην τεχνική αυτή ο μη-επικρατής οφθαλμός διορθώνεται σε μικρότερο βαθμό έτσι ώστε η υπολειπόμενη μυωπία να βοηθά στην κοντική όραση. Λιγότερο δημοφιλείς τεχνικές είναι το multifocallasik και η presbylasik που ο χρόνος θα αποδείξει την αποτελεσματικότητά τους.
Υπάρχει πολύ μικρή πιθανότητα πάντοτε να χρειαστεί μια συμπληρωματική επέμβαση για να διορθωθεί πλήρως η αμετρωπία. Οι επαναδιορθώσεις είναι πιο πιθανές όταν ο ασθενής έχει πολύ μεγάλου βαθμού διαθλαστικό πρόβλημα. Συμπληρωματικές επεμβάσεις θα πρέπει να γίνονται μόνο όταν έχει επιτευχθεί επαρκής επούλωση και σταθερότητα του κερατοειδούς.
Οι επεμβάσεις διαθλαστικής χειρουργικής είναι από τις πιο επιτυχείς, ασφαλείς και αποτελεσματικές επεμβάσεις που γίνονται στον ανθρώπινο οργανισμό. Εχει σημασία να αντιληφθούμε τα όρια και τους περιορισμούς της επιστήμης και της τεχνολογίας και να χαλιναγωγήσουμε τις προσδοκίες μας. Η ικανοποίηση για το αποτέλεσμα εξαρτάται πολλές φορές από τις επιδιώξεις και τις προσδοκίες μας. Η συνεργασία με τον ιατρό μας και η επιλογή του κέντρου είναι μια σημαντική παράμετρος στην όλη διαδικασία.
